Digital Storytelling

voor kinderen en volwassenen

 

Anne, Rick en Maarten

Digital Storytelling voor kinderen en volwassenen
Anne-Marie Gielen (zie ook: http://www.moveres.info/)


Vorig jaar maakten al mijn leerlingen van groep 6 een digital story over zichzelf. In veertien jaar onderwijservaring heb ik nog niet eerder zo´n compleet beeld gehad van mijn leerlingen. Zelfs niet in de periode dat ik ‘full-time’ voor de klas stond. Ik schaam mij er bijna voor dit toe te moeten geven. Alsof ik voorheen niet voldoende mijn best heb gedaan het kind te leren kennen. Digital Storytelling brengt de wereld van het kind in de klas. Ik zag vakantiefoto’s van lachende vaders die kinderen in een zwembad lieten plonzen, foto’s van kinderen met hun knuffeldieren, kinderen op het strand, in de bergen en op de ski’s. Voetballers, judowedstrijden en foto’s van dansuitvoeringen. Foto’s van drie of vier generaties moeders en dochters, enorme verjaardagstaarten, kinderen met waterpokken of een gebroken been. Op school filmden de kinderen elkaar. Zij lieten zien hoe goed zij de bal weg konden trappen, ze filmden broers en zussen en vrienden en vriendinnen. De kinderen zagen tijdens het monteren zelf opeens hoe mooi die glimlach eruitzag. Hoe lenig en elegant die bewegingen waren. Dat wilde ik ze al een heel jaar duidelijk maken. Nu zag ik dat ze dat zelf ontdekten, dankzij deze beelden. Labels en etiketten (‘autist’, ‘altijd de laatste’ en ‘hyperactief’) vervagen tijdens het proces van het maken van een digital story. Bij taal en rekenen probeer ik altijd zo goed mogelijk rekening te houden met allerlei ‘speciale’ kinderen. En dat vraagt vaak heel wat kunst- en vliegwerk. Tijdens het maken van digital stories was dat nog nauwelijks nodig. Zeker daar waar kinderen elkaar konden helpen. Er ontstond een ware verschuiving van rollen van wie waar goed in was. De muziekkeuze van jonge kinderen vind ik heel opvallend. Natuurlijk is dat vaak de muziek die op dat moment hoog in de hitlijsten staat. Maar net zo vaak zijn dat onbekende nummers, van een CD van een artiest of oude nummers. Die horen ze dan vaker omdat gezinsleden die steeds afspelen in huis. Meestal past de muziek vooral qua sfeer opvallend goed bij het verhaal dat de kinderen willen vertellen. Er is een duidelijk verschil in wat een digital story van een kind bij mij als leerkracht losmaakt of bij een collega, die dit kind niet kent of bij de ouders van het kind. Ik liet een filmpje dat die dag gemaakt was door een van mijn leerlingen zien aan een collega. Vooral om mijn eigen enthousiasme even te kunnen delen met iemand. Tot mijn verbazing had ze tranen in haar ogen. Ze vertelde dat zij dit kind in de kleutergroep had gehad en zich wel zorgen maakte over zijn welbevinden en zijn ontwikkeling. Ze voelde zich gerustgesteld na het bekijken van dit filmpje van nog geen drie minuten. Maar tegelijkertijd was er een andere collega die vond dat die filmpjes wel heel veel aandacht kregen, terwijl de leerlingen er niet door leerden rekenen. De techniek van digital stories van de eerste zes leerlingen kost veel tijd van de leerkracht. Zodra zo’n zes leerlingen de techniek in de vingers hebben kun je je als leerkracht vrijwel helemaal richten op begeleiding van het inhoudelijke proces. Waarbij ik mij voortdurend bewust naar de achtergrond moest duwen. Hoe minder inmenging van mij, hoe meer het filmpje het resultaat van het kind zelf is. Dat is een nieuwe rol voor mij als leerkracht op een traditionele basisschool. Dat is tevens de uitdaging waar ik nu voor sta. Hoe ondersteun ik zowel het proces bij de leerling als de educatieve doelen, in een goede balans? Ik ben juf genoeg om te vinden dat ze er iets van moeten leren en pedagoog genoeg om te weten dat het onherroepelijk ook gaat gebeuren als ik het voldoende loslaat. Overigens gaat bovenstaande stuk over mijn ervaringen met Digital Storytelling in de klas, met leerlingen van ongeveer 10 jaar. Gek genoeg ontdek ik steeds meer dat er nauwelijks verschil is met wat Digital Storytelling doet met volwassenen. Het overwinnen van de angst voor de technische zaken vergt iets meer begeleiding, maar na de eerste stappen is er ook met volwassenen geen rem meer te vinden. Volwassenen hebben geen tijd meer om koffie te drinken of te lunchen. Als ik zo halverwege het proces even onderbreek met de vraag of ze merken hoe diep ze in het verhaal zitten, wordt er verstrooid gereageerd met ‘ja-geknik’. Pas bij de vraag of ze die diepgang wel eens met hun leerlingen bereiken tijdens (taal)lessen, kijken ze mij even aan en zuchten dan dat het helaas niet zo is. Ik zie leerkrachten die heel onzeker zijn over hun ‘technische vaardigheden’ gewoon stralen bij het zien van het resultaat. Dezelfde trots als ik zie bij kinderen. Het enthousiasme van deze leerkrachten werkt aanstekelijk bij andere leerkrachten. Ook zij herkennen de band die je opbouwt met leerlingen en hoe dat gedrag en werkhouding in de dagelijkse praktijk in de klas positief beïnvloedt. Een van de leerkrachten kreeg laatst voor haar verjaardag drie PowerPoint presentaties van haar leerlingen, waarvan één zelfs met geluid.